ΕΔΡΑ e-learning

Τετάρτη, 22 Φεβρουαρίου 2017 15:38

Σχολική Ετοιμότητα

By 

Γράφουν οι Βαμβακοπούλου Αφροδίτη & Πέτρου Μαρία, Λογοθεραπεύτριες στο Ψυχοπαιδαγωγικό κέντρο «Ιλιαχτίδα 2», του φορέα Κ.Σ.Δ.Ε.Ο. Έδρα.

Η έννοια της σχολικής ετοιμότητας αναπτύχθηκε διεθνώς με σκοπό να συμπεριλάβει τις προαπαιτούμενες ικανότητες για την ικανοποιητική σχολική φοίτηση, δηλαδή κατά πόσο είναι έτοιμο ένα παιδί για να πάει σχολείο..
Η σχολική φοίτηση αποτελείται από την ακαδημαϊκή επίδοση του παιδιού και την προσαρμογή του στο σχολικό πλαίσιο.
Βασικό κριτήριο για την είσοδο των παιδιών στο σχολείο είναι η ηλικία, παρ όλο που υπάρχουν μικρές διαφορές στην ηλικία που τα παιδιά αρχίζουν το σχολείο. Το κριτήριο της ηλικίας δεν λαμβάνει υπόψη αναπτυξιακά δεδομένα, δηλαδή τους διαφορετικούς ρυθμούς ωρίμανσης μέσα σε μια ηλικιακή ομάδα και τις ικανότητες του κάθε παιδιού. Γεγονός που μπορεί να οδηγήσει σε διάφορα προβλήματα και πολλά παιδιά να μην μπορούν να εκπληρώσουν τις σχολικές απαιτήσεις.
Κριτήρια για το έτοιμο παιδί, οι δεξιότητες που θεωρούνται απαραίτητες:


Γλωσσικές:
• Κατανόηση του προφορικού λόγου
• Μορφολογία και συντακτικό
• Φωνολογική ενημερότητα/ επίγνωση
• Λεξιλόγιο/ σημασιολογία
• Διήγηση
• Γνώση της γλώσσας του σχολείου
• Σωστή άρθρωση
Γνωστικές δεξιότητες:
• Συμβολοποίηση
• Κατηγοριοποίηση
• Ταύτιση
• Σχέσεις αιτίας-αποτελέσματος
• Επίλυση προβλήματος
• Προμαθηματικές έννοιες και μέτρηση


Νευροψυχολογικές:
• Ακουστική και οπτική μνήμη
• Ακουστικές και οπτικές διαδοχικές σειρές /ακολουθίες
• Ακουστική και οπτική προσοχή
• Ακουστική και οπτική διαφοροποίηση
• Ακουστική και οπτική ολοκλήρωση/ συμπλήρωση και σύνθεση
• Επάρκεια στο ρυθμό επεξεργασίας
Οπτικο-αντιληπτικές δεξιότητες:
• Σταθερότητα μορφής
• Οργάνωση χώρου
• Διάκριση αριστερού- δεξιου

Γραφοκινητικός συντονισμός:
• Χειρισμός μολυβιού και ψαλιδιού
• Αντιγραφή σχημάτων
• Τήρηση ορίων
• Οπτικοκινητική ολοκλήρωση
Συναισθηματική διάσταση:
• Συνεργάζεται με το δάσκαλο
• Εκφράζει τις ανάγκες του
• Δείχνει ενδιαφέρον και περιέργεια
• Ακολουθεί οδηγίες και κανόνες της τάξης
• Πρωτοβουλία για έναρξη σχέσεων με τα άλλα παιδιά
• Διατηρεί αρμονικές σχέσεις μαζί τους
• Διαχειρίζεται τις συγκρούσεις εποικοδομητικά
• Συμμετέχει σε δραστηριότητες της τάξης
• Μπορεί να πάρει πρωτοβουλίες
• Έχει κίνητρο
• Διατηρεί θετική στάση απέναντι στο σχολείο και την μάθηση
• Περιμένει την σειρά του
• Δείχνει προσοχή και συγκεντρώνεται στην ολοκλήρωση ενός έργου χωρίς υπενθυμίσεις
Συνεπώς, ενώ οι ακαδημαϊκές και γνωστικές απαιτήσεις είναι ένα σημαντικό στοιχείο της σχολικής ετοιμότητας, η μάθηση και η πρόοδος του παιδιού στο σχολείο βασίζεται και σε άλλες παραμέτρους όπως η συμπεριφορά, η αντοχή και άλλα.
Αν ένα παιδί υστερεί αναπτυξιακά στις περισσότερες από αυτές τις δεξιότητες, τότε κρίνεται απαραίτητος ο έλεγχος της σχολικής ετοιμότητας.
Ο έλεγχος της σχολικής ετοιμότητας, ενδείκνυται να πραγματοποιείται λίγο πριν την έναρξη ή στο πρώτο τρίμηνο της φοίτησης στο νηπιαγωγείο.
Η αξιολόγηση και ο έλεγχος της σχολικής ετοιμότητας ενός μαθητή, γίνεται μέσω αξιολογητικών δοκιμασιών τις οποίες χορηγεί και είναι υπεύθυνη μια διεπιστημονική ομάδα, η οποία απαρτίζεται από πολλές ειδικότητες όπως: ειδικούς παιδαγωγούς, αναπτυξιολόγους, παιδοψυχίατρους, παιδονευρολόγους, ψυχολόγους, λογοθεραπευτές, εργοθεραπευτές, οφθαλμίατρους και ωτορινολαρυγγολόγους. Η κάθε μια ειδικότητα εξετάζει το δικό της πεδίο δράσης και με την σύνταξη μιας σχετικής έκθεσης αξιολόγησης αποφαίνεται αν ο μαθητής κατέχει ή όχι τις απαραίτητες δεξιότητες για την φοίτηση του στην Α’ Δημοτικού.
Στην περίπτωση που εντοπιστεί έγκαιρα, πως ένας μαθητής δεν είναι έτοιμος να φοιτήσει στην Ά Δημοτικού και υπάρχει το χρονικό περιθώριο, τότε παρακολουθεί μία στοχευμένη παρέμβαση από διάφορες ειδικότητες, από τις οποίες χρήζει βοήθειας ώστε να αναπτύξει τις δεξιότητες στις οποίες παρουσιάζει δυσκολία και να προετοιμαστεί κατάλληλα για την νέα σχολική χρονιά. Όμως, αν τα αδύναμα σημεία του παιδιού είναι πάρα πολλά και το χρονικό διάστημα δεν επαρκεί, τότε εξετάζεται το ενδεχόμενο της επαναφοίτησης στο νηπιαγωγείο.
Να επισημανθεί πως η σχολική ετοιμότητα και ο δείκτης νοημοσύνης δεν συνδέονται άμεσα.
Οι γονείς προκειμένου να πραγματοποιήσουν τον έλεγχο αυτό στο παιδί τους πρέπει να απευθυνθούν στα ΚΕΔΔΥ, σε Κέντρα Ψυχικής Υγείας, σε Ψυχοπαιδαγωγικές Μονάδες και σε Ιδιωτικά Κέντρα.
Στην περίπτωση που κριθεί απαραίτητη η επαναφοίτηση ενός παιδιού στο νηπιαγωγείο, τότε θα πρέπει να λάβει την κατάλληλη ενημέρωση με τον κατάλληλο τρόπο ώστε να μην υπάρξουν αρνητικές επιπτώσεις στην ψυχολογία του. Οι γονείς δεν θα πρέπει να εκδηλώνουν μπροστά στο παιδί τους τα άγχη τους, τις φοβίες τους καθώς και την απογοήτευση που νιώθουν με το άκουσμα της επαναφοίτησης. Τα παιδιά αντιλαμβάνονται πάντα αυτά που αισθάνονται οι γονείς τους. Ψυχολογικό στρες παρουσιάζεται και σε παιδιά τα οποία σχολικά δεν ήταν έτοιμα όμως φοίτησαν στην Ά Δημοτικού, επειδή αντιλαμβάνονταν πως δεν μπορούσαν να ανταποκριθούν επαρκώς στις σχολικές απαιτήσεις και στις προσδοκίες των γονιών τους. Με αποτέλεσμα αυτό να οδηγήσει σε σχολική άρνηση, χαμηλή αυτοεκτίμηση, απείθαρχη συμπεριφορά, ψυχοσωματικές εκδηλώσεις και ίσως ακόμα σε σοβαρότερες ψυχολογικές συνέπειες.
Συμπερασματικά δεν καταχτούν όλα τα παιδιά με τον ίδιο ρυθμό τις δεξιότητες που απαιτούνται για μια επιτυχημένη πορεία στην Α’ Δημοτικού. Στην περίπτωση που η νηπιαγωγός αντιληφθεί κάποιο έλλειμμα στο παιδί πρέπει να ενημερώσει του γονείς και εκείνοι άμεσα να απευθυνθούν σε κάποιον ειδικό. Η σχολική ετοιμότητα ενός παιδιού αποτελεί σημαντικό θεμέλιο για την μετέπειτα σχολική του πορεία.

ΠΗΓΕΣ:
• Κορντιέ, Α. (1995). Κουμπούρες δεν Υπάρχουν. Ψυχανάλυση και Σχολική Αποτυχία. Εκδόσεις Ολκός.
• Ράλλη, Α. Μ. Μαριδάκη-Κασσωτάκη, Α. (2012). Κλίμακα Αξιολόγησης Δεξιοτήτων Παιδιών Προσχολικής Ηλικίας. Εκδόσεις Διάδραση.

Διαβάστηκε 282 φορές
Βρίσκεστε εδώ: Home ΑΡΘΡΑ Σχολική Ετοιμότητα